اوّل بود [ يعنى : شيث - ع - ] هم به جهت تقابل آخر با اوّل ، و ارتباط اوّل با آخر ، اولى بود . در جرم در آن ، شروع نمود . و از احوال او و كيفيّت ولادت و جاى ولادت وى خبر فرمود . و آنكه : او حامل اسرارى خواهد بود كه آن [ اسرار را ] حامل شيث « 197 » بنى بود - ع - . و بدان كه : علماء و شارحان - رحمهم اللّه - در شروع خود ، اين سخن [ را ] هر يك به نوعى تأويل و تفسير كرده‌اند ؛ و بوجهى تنزيل و تقرير فرموده . اگر شرح اقوال ايشان بيان مىكنم ، سخن دراز خواهد كشيد و شايد كه بر هر يكى چند سؤال و جواب آيد ، و تطويل كشد . و در ميان شارحان كس بوده كه آن را به طرف تناسخ كشيده ؛ و مؤدّى به اثبات دهر شده . و يا « 198 » لها قصّة « 199 » في شرحها طول . پس بدان اختصار كردم كه از شيخ و استاد خود - قدّس سرّه - شنوده بودم . و مرا سخن وى ، از تحقيق دگران پسنديده‌تر آمده . - جزاه اللّه عنّى بكلّ ما افادنى به خيرا . و پيش از آنكه به تقرير آن مشغول گردم . بدان كه : شيخ - قدّس سرّه - در كتاب « فتوحات المكية » - در فصل پانزدهم - از جواب حكيم ترمدى - عليه الرحمة - گفته است كه : چون دنيا را ابتدائى بود ، انتهائى خواهد بود . حكمت حق - تعالى - تقاضاى آن كرد ، كه هر چه در دنيا است ، او را نيز هم اوّلى و آخرى باشد . تا فاتحه و خاتمهء آن چيز پيدا گردد . و از آن جمله يكى تنزيل شرايع و احكام الهى است كه : اوّل از آدم پديد آمد ؛ و آخر به محمد - صلعم - كه خاتم النّبيين بود ، ختم گشت .

--> ( 197 ) - ن : كه آن حاصل شيث نبى بود ( ك ) . ( 198 ) - ن : شده . فيا لها ( ت ) . ( 199 ) - ن : لها قصد فى شرحها ( ك ) .